หน้าแรก

พิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่

โดยฉัตรชัย พวงขจร / ภาพ E-Mail : nok9967@hotmail.com

พิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่ ตั้งอยู่ด้านหลังของโรงแรมภราดร ถนนยันตรกิจโกศล อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2550 โดยนายภุชงค์ กันทาธรรม บุตรชายของนายทอง กันทาธรรม อดีตหัวหน้าเสรีไทยสายแพร่ เพื่อเป็นการแสดงความเคารพคารวะต่อบรรพบุรุษ ผู้กล้าหาญของเมืองแพร่ และเพื่อแสดงเรื่องราวสำคัญในอดีตที่สำคัญของชาวแพร่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ การเสียสละที่ยิ่งใหญ่เพื่อชาติ แสดงถึงความสมัครสมานสามัคคี ความร่วมมือร่วมใจเพื่อประเทศชาติ

ขบวนการเสรีไทยในภาคเหนือมีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองแพร่ มีนายปรีดี พนมยงค์ และนายทอง กันทาธรรม เป็นหัวแรงหลักในการดำเนินงานปฏิบัติการครั้งแรกเมื่อเดือนกันยายน 2487 เรียกว่า ปฏิบัติการฮอทฟูท โดย ร.ท. บุญมาก เทศบุตร และ ร.ต. วิมล วิริยะวิทย์ เป็นผู้ปฎิบัติภารกิจกระโดดร่มลงที่แพร่พร้อมสัมภาระมีศูนย์บัญชาการอยู่ที่บ้านหนองม่วงไข่ ได้รับการสนับสนุนทางอากาศ โดยการกระโดร่มครั้งต่อไปอีก 3 ครั้ง  ซึ่งเป็นระยะที่ได้ตั้งศูนย์ไซเรนขึ้นที่กรุงเทพฯ แล้วมีการนัดหมายชัดเจนระหว่างทางอากาศและภาคพื้นดิน เรียกปฏิบัติการทั้ง 3 ครั้งนี้ว่า ปฏิบัติการนิวเมอรัล ซึ่งการปฏิบัติการแต่ละครั้งเป็นการขนถ่ายสรรพาวุธ เสบียง และยารักษาโรค เพื่อเป็นเครื่องช่วยในการปฏิบัติงาน ตลอดจนนำครูฝึกทั้งชาวต่างชาติและชาวไทยมายังเมืองแพร่  ภารกิจของแกนนำเสรีไทยในเมืองแพร่เป็นการหาข่าวจุดที่ตั้งของทหารญี่ปุ่น การรับส่งข่าว  การเก็บอาวุธอเมริกันและการรบแบบจรยุทธ์ โดยมีผู้ร่วมขบวนการกว่า 500 นาย
การกำเนิดเสรีไทย นั้นเกิดขึ้นในระหว่างสงครามมหาเอเชียบุรพา กองทัพญี่ปุ่นด้วยกำลังที่เหนือกว่า ได้เข้ามายึดครองประเทศไทยและดินแดนส่วนใหญ่ในภาคพื้นเอเชียอาคเนย์ได้ภายในเวลาอันรวดเร็ว ทำให้รัฐบาลไทยในขณะนั้นจำเป็นต้องให้ความร่วมมือแก่ญี่ปุ่น ดังนั้นในวันที่ 21 ธันวาคม  2484 ญี่ปุ่นกับไทยได้ลงนามในกติกาสัญญาเป็นพันธมิตรกัน ประเทศไทยจึงได้ประกาศสงครามต่ออังกฤษและสหรัฐอเมริกา บรรดาคนไทยทั้งในและต่างประเทศ ผู้มีจิตสำนึกในความเป็นคนไทยจึงรวมพลังก่อเกิดขบวนการเสรีไทย โดยเชื่อว่าการรบในระยะยาวกำลังของฝ่ายพันธมิตรจะเติบโตและสามารถเอาชนะสงครามได้  ไทยอาจประสบปัญหาเป็นฝ่ายแพ้สงคราม

ขบวนการเสรีไทยจึงได้ติดต่อพร้อมที่จะร่วมมือกับฝ่ายพันธมิตรในทุกทาง
ในระหว่างเวลา 3 ปีครึ่ง ของสงครามโลกครั้งที่ 2 นี้ ขบวนการเสรีไทยได้ร่วมปฏิบัติการ ทั้งการทหาร ด้านการทูต และการเมืองด้วยความสุขุมรอบคอบ ได้สร้างความประทับใจในความจริงใจของขบวนการเสรีไทยแก่ฝ่ายพันธมิตร เมื่อญี่ปุ่นยอมจำนนโดยปราศจากเงื่อนไข เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2488 ฝ่ายพันธมิตรจึงได้แจ้งให้ผู้สำเร็จราชการ แทนพระองค์ในรัชกาลที่ 8 ซึ่งเป็นหัวหน้าขบวนการเสรีไทยว่าสัมพันธมิตรไม่ถือว่าประเทศไทยแพ้สงคราม ไม่ต้องถูกยึดครอง และให้ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับนานาชาติกลับคืนสู่สถานภาพเหมือนก่อนสงคราม ในวันที่ 8 ธันวาคม 2484
นายปรีดี พนมยงค์ จึงได้กำหนดให้วันที่ 16 สิงหาคม เป็นวันที่ระลึกถึง วีรกรรมกู้ชาติของขบวนการเสรีไทย
สำหรับพิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่นั้น เปิดให้ข้าราชการ ประชาชน นักเรียน นักศึกษาเข้าชมฟรี ทุกวัน หากเข้าชมเป็นกลุ่มคณะสามารถติดต่อล่วงหน้าจะได้จัดวิทยากรบรรยายให้ความรู้ไปด้วย ภายในพิพิธภัณฑ์ มีรูปภาพ ข้อมูลขบวนการเสรีไทย ที่จัดเรียงรายพร้อมประวัติต่างๆ ให้ศึกษา นอกจากนี้ยังมีการจำหน่ายของที่ระลึกประเภทเสื้อ แก้วกาแฟ พวงกุญแจ สำหรับผู้สนใจอีกด้วย

ผู้สนใจสามารถติดต่อเข้าเยี่ยมชมได้ที่โทร. 054-511177 , 054 -511059 โทรสาร 054-522340    E-Mail: hotel@phrae-paradorn.com