การละเล่นพื้นบ้าน งานประเพณี และ เทศกาลในจังหวัดนราธิวาส

 

งานของดีเมืองนรา  เป็นงานที่รวบรวมสิ่งที่เป็นจุดเด่นของจังหวัดนราธิวาสเช่น งานแสดงผลิตภัณฑ์ศิลปาชีพพิเศษ  งานวันกระจูด งานประชัดเสียงนกเขาชวา  งานวันลองกอง และงานแข่งเรือกอและ หน้าพระที่นั่งกำหนดจัดงานประมาณเดือนกันยายนของทุกปี 

 

 

 

งานสมโภชเจ้าแม่โต๊ะโมะ  เป็นงานเทศกาลสำคัญของอำเภอสุไหงโก-ลก ประกอบด้วยขบวนแห่เจ้าแม่รถบุปผชาติขบวนสิงโต และมังกร การเข้าทรงแสดงอภินิหาร กำหนดจัดงานประมาณวันที่ ๒๓ เดือน ๓ ของจีนเป็นประจำทุกปี

 

 

 

สิละ  ศิลปะการป้องกันตัวที่สืบทอดกันมาเนิ่นนานของชาวไทยเชื้อสายมุสลิม ลักษณะการต่อสู้ด้วยมือเปล่าคล้ายกังฟู หรือมวยไทย การแสดงสิละเริ่มต้นด้วยการไหว้ครู โดยจะไหว้ทีละคน ผู้เล่นจะท่องบ่นคาถามีใจความว่า “ขออโหสิกรรมแก่คู่ชิงชัย ขอให้เป็นที่รักแก่เพื่อนบ้าน ขอให้ผู้ชมนิยมศรัทธา” ผู้แสดงจะแสดง

 

เป็นคู่ๆ เน้นการแต่งกายที่สวยงาม โดยสวมเสื้อแขนสั้น นุ่งโสร่ง สีสดทับกางเกงกาขายาว คาดเอวด้วยผ้า หรือเข็มขัดคาดทับโสร่งให้กระชับ เหน็บกริชที่เอวและมีผ้าโพกศีรษะ การแสดงสิละแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ สิละยาโต๊ะ (ตก) ศิลปะการต่อสู้โดยการรุกและรับ ถ้ารับไม่ได้ก็จะตกไป ส่วนใหญ่จะใช้ในการประชันฝีมือ สิละ (รำ) คือสิลที่ใช้กริชประกอบการร่ายรำก่อนแสดงการต่อสู้ทั้งหมดจะรับเล่นในงานมงคล ต่างๆเช่นงานสุหนัต แต่งงาน

 

 

มโนราห์  จัดเป็นศิลปะการแสดงเช่นเดียวกับมะโย่ง มโนราห์คณะหนึ่งจะมีผู้แสดงไม่น้อยกว่า ๑๐ คน โดยแสดงเป็นตัวพระ ตัวนาง และตัวตลก ก่อนมโนราห์ทำการแสดงจะมีการแสดงดนตรีก่อนทุกครั้ง ผสมเครื่องดนตรีที่มีทั้งกลอง ฆ้อง โหม่ง ไม้แตระ ไม้กรับ ปัจจุบันมีดนตรีสากลเข้ามาผสมด้วย เช่นกีตาร์ กลองชุด

ดีเกฮูลู  คล้ายลำตัดของภาคกลาง โดยมีการร้องโต้ตอบระหว่างกัน หรือร้องเดี่ยว โดยใช้ปฏิภาณไหวพริบ ในการคิดใช้ถ้อยคำขึ้นต้นและโต้ตอบ ฮูลูคณะหนึ่งจะมีลูกคู่ประมาณ ๑๐ คน ผู้ร้องเพลงประจำคณะมีประมาณ ๒-๓ คน ลูกคู่จะนั่งล้อมวงร้องรับและปรบมือพร้อมทั้งโยกตัวให้เข้ากับจังหวะดนตรี ได้แก่ กลองรำมะนา ฆ้องโหม่ง และลูกแซ็ก ในสมัยก่อนนักแสดงฮูลูจะนุ่งโสร่งและสวมเสื้อคอกลม แต่ปัจจุบันเปลี่ยนมาแต่งกายแบบสากลนิยม

หนังตะลุง  เป็นกิจกรรมบันเทิงที่นิยมมาเนิ่นนานในแถบจังหวัดนราธิวาส ยะลา และปัตตานี ในตัวหนังตะลุงจะมีตัวพระ ตัวนาง และตัวตลก ซึ่งมีรูปหนังไอ้เท่งเป็นตัวชูโรงเช่นเดียวกับหนังตะลุงของมลายู โรงที่ใช้แสดงหนังตะลุงสร้างเป็นเพิงแหงนสูงจากพื้นดินประมาณ ๑-๑๕ เมตร แสดงประกอบเครื่องดนตรี คือกลองขนาดเล็ก ๑ คู่ ปีชวา ทับ โหม่ง ฉิ่ง และฆ้อง ปัจจุบันมีการนำเครื่องดนตรีสากลมาผสมกับดนตรีของหนังตะลุง

ประเพณีการกินเหนียว ชาวมุสลิมเรียกกันว่า “ มาแกปูโละ” ปฏิบัติติดต่อกันมาเป็นเวลเนิ่นนานในช่วงเดือน ๑๐ และเดือน ๑ ของปฏิทินศักราชฮจเราะห์ หรือตรงกับเดือนมิถุนายนและกรกฎาคมของไทย การกินเหนียวส่วนใหญ่นิยมจัดในงานแต่งงาน หรืองานเข้าสุหนัต เจ้าภาพจะเชิญญาติสนิทมิตรสหายไปร่วมกับประทานอาหารในงาน ซึ่งจะเริ่มตั้งแต่เวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกา หลังรับประทานอาหารจะมีการนำเงินไปมอบให้เจ้าภาพเพื่อเป็นการช่วยเหลืองาน

การถือศิลอด หรือชาวไทยเชื้อสายมุสลิมและผู้นับถือทั่วไปจะเริ่มถือศีลอดในเดือนรอมฎอน หรือช่วงเดือนพฤศจิกายนของไทย ผู้ถือศีลอดจะต้องมอายุ ๑๐ ปีขึ้นไป ทำการถือศีลอดอย่างเคร่งครัดตลอด ๓๐ วันตั้งแต่พระอาทิตย์แรกขึ้นจนกระทั่งตกดิน โดยงดทั้งน้ำและอาหารทุกชนิด สำรวมกิเลสทางใจ รวมทั้งถือศีลตามหลักศาสนา หลังถือศีลอดจะมีการหยุดงานอย่างน้อย ๑ วัน เพื่อพบปะระหว่างญาติพี่น้องและถือเป็นวันพักผ่อนประจำปี